Este mes de Marzo practicamente non tivemos actividade, exceptuando as datas de Carnavais e por suposto os ensaios habituais do inverno.

O Entroido rematou co desfile que tivo lugar en Sanxenxo o día 1 de Marzo, iniciouse o seu percorrido na Avda. Luis Rocafort en Sanxenxo e rematou nunha carpa habilitada para a ocasión, na explanada que está ao lado da lonxa de Portonovo. Neste evento déronse cita Comparsas de toda Galicia, e converteuse nun espectáculo digno de observar.

 O sábado 22 tivemos a comida da comparsa, tivo lugar no restaurante “Casa Portela” ubicado na Revolta (Noalla), onde tivemos tempo a parolar, interpretar as “historias” do entroido, tocar e cantar outras pezas emblemáticas como a “Rianxeira”.

 Por último, chegamos a conclusión, os alí presentes, que para o ano (se se chega alá), seguiremos coa ledicia e a tradición da festa máis ancestral de cantas se celebran.

ODB Comida da Comparsa

Este segundo mes do ano tamén alcumado mes do Carnaval, tivemos principalmente dous compromisos festivos que nos tiveron ocupados nas datas da celebración máis ancestrais e máis “pagana” de cantas se celebran, o Entroido.

 Comezamos o Sábado 21 en Pelete, nunha comida que organizan as xentes da aldea e máis a directiva da Comisión das festas que se celebran no mes de Setembro, traen da zona do Ribeiro o viño en camións-cisterna e deposítano nas cubas que xa teñen preparadas para que repouse o tempo necesario para ser consumido en datas anteriormente mencionadas.

 O Domingo 22, fomos acompañando a Comparsa dos Xubilados de Noalla, a mañá fomos polos bares, restaurantes e outros establecementos comerciais de Pontes e Aios e a tarde presentámonos no Concurso celebrado na Praza dos Barcos en Sanxenxo, a coincidencia fixo que nos tocara o turno de actuar ó solpor.

Levamos duas pezas a primeira “A crisis”, con música do “Caneco”, e que fai referencia a actual situación económica na que estamos inmersos e critica ós políticos a nivel nacional e autonómico. A segunda titulada “Promesas de políticos”, coa melodía do “Sacristán de Coimbra”, é unha crítica-satírica en clave local con alusións directas á Alcaldesa e os concelleiros da parroquia de Noalla.

 O Martes 24 á tarde, novamente fomos de “xira” coa Comparsa  transmitindo a esencia e a alegría do Carnaval, primeiro polos bares e restaurantes da Lanzada e Noalla, para logo transladarnos a Vilalonga e percorrer case que tódolos bares do casco urbán. En conclusión, levamos o espíritu do Entroido por estas duas parroquias nas que  non hai ningún tipo de evento ou celebración nestas datas tan sinaladas. Por eso temos que dicir ben alto: LONGA VIDA Ó ENTROIDO!

ODB no Pelete 2009

ODB coa Comparsa dos X. de Noalla

Este ano que acaba de comezar principiamos a nosa andaina nun dos lugares que a mín persoalmente máis me gusta tocar, Arra. Para aqueles que non saiban donde situar Arra, para entendernos mellor, abarca aproximadamente a franxa litoral dende a praia de Paxariñas  ata o remate da praia de Montalvo en Aios, aínda que o núcleo principal de poboación se atopa a 1 Km da costa hacia o interior trazando unha liña recta dende o medio da praia de Montalvo. Dicir tamén que Arra actualmente é un anexo da parroquia de Sta. María de Adina e que no seu tempo foi parroquia independente.

 Este ano (e con este xa levamos dous) podríamos trocar ese dito de “En S. Amaro trompos o tellado” polo de “En S. Amaro todos debaixo do tellado”.

As celebracións comezaron o Xoves 16, na honra de S. Amaro, e a verdade é que as inclemencias metereolóxicas en forma de choiva, non nos permitiron efectuar a alborada como de costume, entón non nos quedou máis remedio que animar a troula polos bares, tabernas, furanchos, casas e restaurantes do lugar, e a xuzgar pola primeira imaxe non se nos dá nada mal. Nesta tesitura, pasou a mañá voando e ás 13:00 h tivo lugar a misa para a continuación ir en procesión arredor da capela. Por último, rematamos tocando unhas pezas nun coñecido restaurante.

O día seguinte, día de S. Marcial, remitiu o mal tempo e deixounos percorre tódolos camiños e corredoiras de Arra, para logo ir en procesión, e esta foi máis larga cá do día anterior, e chegou ata a pista que vai a Aios, alí parouse para facer o lance de fogos, para logo subir outra vez ata a capela. Despois chegaron as poxas nas que se ofertaron prantas e galos entre outras cousas, para rematar nun restaurante tomando uns pinchiños e despedir esta Festa invernal como se merece.

ODB en acción con viño e xamón

ODB en Arra 2009

 Cedo comezamos a tocar neste 2008 xa que o primeiro de xaneiro tocamos nun lugar de Soutelo de Montes chamado A Magdalena, logo xa viñeron as festas de Arra, Bordóns e Adina.

 No mes de Febreiro chegaron os carnavais e tocamos coa comparsa de Noalla, tamén comenzamos a tocar nos hoteis para os turistas, feito que se prolongou durante todo o ano.

 Chega Marzo e a primeira actuación que temos é a bendición do viño que traen dende o Ribeiro ata O Pelete, no Concello da Lama.

 En Abril tivemos un mes de repouso xa que non tivemos actuacións, houbo que agradar ata Maio para empezar o forte das actuacións principiando con Castrelo, logo Aios e por último en Dorrón.

Xa entramos de cheo no bo tempo co mes de Xuño, e con el as actuacións: no Maño (A Pobra do Caramiñal, Garellas (Forcarei), Vilariño (Cambados), e as festas de S. Xoán de Aios por último tocamos en Sanxenxo nunha Xuntanza da Asociación Cultural Abiñadoira.

Xa estamos no verán o calor apreta e escomenzamos a suar a cachón nas alboradas. En xullo tocamos en Bordóns, no sacramento de Noalla nun banquete e en Dorrón.

Chega Agosto, mes de vacacións, turismo e festas por tódolos sitios. Este mes estivo repleto de actuacións, comenzando coa festa das Migas na Revolta , Sto. Domingo de Beariz, o Maño e o Carme dos Pincheiros  ( Pobra do Caramiñal), romería da Lanzada, tamén tocamos nunha voda duns americanos na capela da Lanzada, pois sí que foi un mes completo.

 En Setembro a primeira actuación é Castrelo, logo a festa do viño de Pelete (A Lama), para rematar coas festas do Nazareno na Pobra do Caramiñal.

 Outubro xa é un mes cativo e só fomos a unha festa, a da Vendima de Dorrón. 

En novembro tamén tivemos so únha actuación a da Sta. Barbara en Aios.

 No mes do Nadal fomos primeiro a Marín acopañando ao Grupo de Baile “Soalleira” de Dorrón nos “X Encontros Interculturais”, e por último a Garellas (Forcarei ), o día de Noite Boa, que foi o peche do  noso ano “artístico”. Ata aquí chega o resumo das festas do ano, o que lle hai que engadir máis de 30 actuacións en hoteis.

Agardamos que o 2009 sexa cando menos coma este ano que despedimos, aínda que coa crise non se sabe o que vai pasar coas festas das que somos partícipes, pero o ano que ven xa volo contaremos. Non quería despedirme sen deixar a derradeira foto da Cea 2008 na que sí saímos tód@l@s gaiteir@s que participamos.

 Bo nadal, e feliz aninovo a todos. Un saudo e Aburiño.

ODB Deséxavos Feliz 2009

Como tódolos anos ó remate das actuacións anuais sempre celebramos a despedida do ano cunha cea entre membros do grupo e outros que o foron noutrora.

Estes encontros serven para recordar infinidade de peripecias e anécdotas recentes e tamén as que xurdiron ó longo de estos anos e que son un recordo nostálxico e imborrable para todos nós. A anécdota deste ano estivo en que tivemos que mudarnos no restaurante, xa que viñamos dunha actuación no Grove.

A cea tivo lugar en Noalla no “Restaurante Illa” o pasado día 15 do presente, estivo moi ben preparado todo, realmente exquisito. Para comprobar as nosas facianas de fartos e felices que tiñamos e o “bo rollo” que existeu neste encontro vos “colgo”estas imaxes. Ainda que son moi semellantes non son a mesma, e non volas poño para que atopédelas 7 diferenzas, aínda que quen queira pode intentalo.

ODB Cea 2008

ODB Cea 2008

A terceira semana de Setembro é cita ineludible para tódolos devotos do Nazareno, e tamén os que non teñen ningún tipo de crenzas pero que lles gustan as celebracións relixioso-ancestrais. Este santo reúne nas rúas da Pobra do Caramiñal (A Coruña) a miles de fieis que acoden en peregrinación a esta vila barbanzá, que se converte durante unhas horas no centro relixioso máis importante de toda Galicia.

Co gallo da procesión das Mortaxas, Ramón María del Valle-Inclán, asiduo da localidade, recolleu máis de un detalle para a súa extensa e prestixiosa obra. A tradición de tan sobranceiro cortexo, con caixas fúnebres incluídas, provén do S. XV. Dende entón, a devoción non decaeu. Aqueles fieis que estiveron no “fío da navalla” da morte ofrecen a Xesús O Nazareno, velas e féretros levados por eles mesmos ou polos familiares, no percorrido en procesión que transcorre polas principais rúas do Caramiñal.

Os do Barro tamén estivemos alí por sétimo ano consecutivo, levando a música por tódolos recunchos do concello pobrense dende os límites co concello de Boiro (Escarabote), ata a  entrada do concello ribeirense (Palmeira). Tamén chegamos ata a ladeira do monte máis emblemático da bisbarra barbanzá como é a Curota (S. Cruz de Leçons).

 A primeira intervención nosa neste acontencemento festivo remóntase ó ano 1991, e durante 4 anos consecutivos fomos partícipes, para logo descansar ata ben entrado o novo milenio.

Para concluir, amosar una fotos actuaIs feitas na Praia do Areal (A Pobra), e outra pertencente o 1993, na que se observa a evolución da agrupación, con compoñentes que xa non están e outros que si están pero con uns cantos anos máis ás costas, eso sí, ben levados.

ODB Setembro 2008

ODB Praia Areal 2008

ODB na Pobra no 93

Como tódolos anos estivemos nas festas do Pelete, e este non ía ser menos. Para quen aínda non saiba donde queda O Pelete, é una aldea que pertence o concello da Lama (Pontevedra). Os do Barro como grupo levan animando esta festa dende o ano 1984 ¡Xa choveu dende aquela!

O Domingo 7, estivemos todo día armando trangallada xunto coa Charanga  “Os charangos” de Neda (A Coruña), uns festeiros e músicos excelentes.

O Luns 8,foi un día do máis “relaxado”, xa que tocamos na precesión e o rematar, logo, despois do xantar, botámoslle unas “tocatas” os nenos mentres os monitores lle organizaban os seus xogos.

O Martes 9, o terceiro e derradeiro día, tocamos antes da misa, á procesión e despois do acto litúrxico. Logo de xantar, fomos animar a festa polos distintos comedores, como é costume tódolos anos, que ese día se enchen ata a bandeira. E á tardiña estivemos alternando coa Banda Municipal de Arcade. Como remate botámoselle unas “foliadas” diante da bodega para despedir estas festas e ¡ata o ano que ven!.

O testigo da nosa presenza, está nesta instantánea feita na única fonte do Pelete, foi o Luns 8, estamos catro, incluida a nosa compañeira Reme, que últimamente estache en todo e en todas.

Os Do Barro No Pelete 2008

Non remato, sen antes adicarlle unha pequena homenaxe ós dous máis sobranceiros gaiteiros que integran a “cúpula de amigos” Do Barro-Bréteva, inmortalizados individualmente diante do mítico Carballo Milenario do Pelete, que case é máis fácil saltalo que rodealo.

Tonhito No Pelete 2006

Xabier No Pelete 2006

 Este longo período de inactividade na bitácora; é debido, entre outras cousas, a temas de índole persoal. Os meses estivais de Xullo, Agosto e Setembro son os máis produtivos para o grupo, onde temos case que a totalidade dos fins de semana ocupados. A pesares disto sempre hai un oco para narrar algunhas das múltiples anécdotas que xorden nestas datas.

O pasado Domingo 10 estivemos no Maño (A Pobra do Caramiñal), máis coñecida esta parroquia pola súa praia de Cabío. O festexo facíase na honra a Virxe do Carme, a mañá realizamola alborada como de costume, por tódolos recunchos da parroquia, e a tarde tocamos unhas pezas antes da misa, para logo saír en Procesión.

A sorpresa foi, antes de comezar o percorrido, cando un representante da Comisión se dirixe a nós para que algún do grupo faga de “costaleiro”¹, ou sexa, que transporte coa axuda de máis persoas a santa. Non houbo moito que discutir, o elexido foi Miguel García, máis coñecido en Portonovo co apelativo  ”De La Torre”, ese home tremendamente capacitado que compaxina a gaita coas profesións de bodegueiro e albanel, e que a parte aínda saca tempo “para medir rotondas” e o que faga falla. Vamos o típico xenro que toda sogra querería ter na casa.

Para recoller este  testemuño sen precedentes contamos coa inestimable axuda dunha intrépida fotógrafa, que ademáis ese día actuou como bombeira, Reme, sen ela non sería posible esta reportaxe. Grazas por todo.

1.Costaleiro en andalú: Persona, por lo general hoy día, hermano de la Hermandad, que junto con otros, soporta, lleva y pasea con muchísimo amor y arte las Imágenes de sus titulares, sobre el paso, y éste a su vez, soportando el peso sobre su cerviz, espalda y riñones, debajo en su lugar de las trabajaderas. Antiguamente, los costaleros, eran personas fuertes, generalmente cargadores del muelle o similares.

Para os galegos, Rosalía de Castro foi e será por moitos séculos a nosa máis ilustre poetisa. A nosa literata máis universal reflexaba, mellor ca ninguén, nas suas creacións, a verdadeira imaxe daquela sociedade galega do S. XIX. Por aquel entón, o atraso económico e cultural no que estaba sumido o pais, a emigración, o sistema caciquil imperante, as vexacións as que eramos sometidos os galegos polos “casteláns” cando marchábamos a traballarlles os seus campos de cereais; eran algunhas das temáticas da súa obra. Pero tamén tiña tempo para describir o que representaba a figura do gaiteiro, que hoxe so sería equiparable a unha estrela de rock ou o do pop.

Un repoludo gaiteiro
de pano sedán vestido,
como un príncipe cumprido,
cariñoso e falangueiro,
antre os mozos o pirmeiro,
e nas siudades sin par,
tiña costume en cantar
aló pola mañanciña:
-Con esta miña gaitiña
as nenas hei de engañar.

Sempre pola vila entraba
con aquél señorío,
sempre con poxante brío
con tambor se acompasaba,
e si na gaita sopraba
era tan doçe soprar
que ven fixera en cantar
aló pola mañanciña:
-Con esta miña gaitiña
ás nenas hei de engañar.

Todas por el reloucaban,
todas por el se morrían;
si o tiñan cerca, sorrían;
si o tiñan lonxe, choraban.
¡Mal pecado! Non coidaban
que co-aquel seu frolear
tiña costume en cantar
alo pola mañanciña:
-Con esta miña gaitiña
ás nenas hei de engañar.

Camiño da romería,
debaixo duna figueira,
canta miniña solteira:
“Quérote”, lle repetía…
I el ca gaita respondía
por a todas emboucar,
pois ben fixera en cantar
aló pola mañanciña:
-Con esta miña gaitiña
ás nenas hei de engañar.

Elas louquiñas bailaban
e por xunta del corrían,
cegas…, cegas que non vían
as espiñas que as cercaban;
probes palomas, buscaban
a luz que as iba queimar,
pois que el soupera cantar
Aló pola mañanciña:
-O son da miña gaitiña
ás nenas hei de engañar.

Nas festas,¡canto contento!
Canta risa nas fiadas!
Todas, todas namoradas,
déranlle o seu pensamento.
Y el, que de amores sedento,
quixo a todas engañar,
cando as veu dimpóis chorar,
cantaba nas mañanciñas:

-Non sean elas toliñas:
non veñan ó meu tocar.

Rosalía de Castro
(“Cantares Gallegos” 1863)

Nestas datas primaverais,  nas que practicamente non hai actuacións ata maio e sobre todo xuño, salvo casos esporádicos, aproveitamos os ensaios semanais no grupo para ampliar repertorio e o que é máis importante repasar todo o que temos consolidado ó longo de todos estos anos. Como se diría no argot futbolístico “estamos en Pretempada”.

Volvendo ó tema das actuacións invernais, ás que antes vós fixen alusión, o pasado 2 de Marzo estivemos no Pelete (A Lama) para festexar a chegada do viño que é obxeto da Romaría que se celebra tódolos anos o día 7 de Setembro e se prolonga ata o 8 e 9 de ese mesmo mes, aínda que estes dous últimos días estén adicados á Virxe dos Remedios.

Pois ben, ese día, aparte de estar amenizando a festa ós integrantes da Comisión e persoas vencelladas a esta aldea coñecida tamén por posuir un dos carballos milenarios de Galicia, co tronco máis gordo (ver foto abaixo), tamén nos dou tempo de sacarnos unhas fotos co terapeuta, menciñeiro, ou como lle queiran chamar, Luis Torrado  Casal “O bruxo”, coñecido tamén no mundo enteiro. Aquí vos deixo a foto que constata o encontro.